Sabina Francuz

Sabina Francuz jest absolwentką Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie studiowała na Wydziale Form Przemysłowych. Przez kilka lat zajmowała się grafiką użytkową. W 2011 roku założyła bistro „Głodne Kawałki”, które jest inicjatywą spontaniczną i „punkową”, gdzie Sabina projektuje doświadczenia związane z jedzeniem. www.glodnekawalki.eu

Podczas Festiwalu Kultury Żydowskiej na Krakowskim Kazimierzu szefowała przez pewien czas kuchni w kawiarni Cheder. Organizowała tam warsztaty kulinarne, sobotnie śniadania i kolacje szabatowe, założyła też #NotSoKosher – kulturalną grupę kulinarną. Przełomem w życiu zawodowym Sabiny stało się odkrycie na własny użytek słynnej książki kucharskiej „Dietojarska Kuchnia Żydowska”. Wydała ją w 1938 roku Fania Lewando – właścicielka kultowej żydowskiej restauracji wegetariańskiej w przedwojennym Wilnie, w której jadał nawet sam Marc Chagall. Czterysta jarskich przepisów kuchni głównie żydowskiej (choć nie tylko) zrobiło już furorę w Ameryce, a od 2016 roku Sabina promuje te smaczne, zdrowe potrawy w Polsce. Życie Fani Lewando to nie tylko wyjątkowa sztuka kulinarna, ale również zachęta do czynienia świata lepszym, zgodnie z judaistyczną zasadą Tikkun Olam. Wszystko to stało się inspiracją projektu „Mecyje”. Co miesiąc Sabina z przyjaciółkami – pasjonatkami kultury żydowskiej – spotyka się, odtwarza i interpretuje na nowo kuchnię mistrzyni z Wilna: cymes, latkes, czulent, kugel, wyjątkowa chałka i wiele innych. Nie jest to łatwe, gdyż przepisy Fani są krótkie, pozbawione szczegółów, do których dziś przywykliśmy. W wydaniu amerykańskim książki Fani Lewando przepis na sernik został nawet opatrzony notką, że jest niewykonalny! Kolektyw Mecyje to zatem eksperymentowanie, ćwiczenie wyobraźni kulinarnej, a przede wszystkim podróż do nieistniejącego już świata przedwojennych wileńskich Żydów – nadanie mu nowego życia w Krakowie, w Polsce XXI wieku.

Swoją pasję kulinarną – w tym upowszechnianie oryginalnych pomysłów Fani Lewando – Sabina Francuz realizuje także współpracując z Muzeum Żydów Polskich POLIN. Jednym z jej najciekawszych projektów był „Nakryty Stół” w ramach TISZ Festiwal w 2019 roku. Uczestnicy przemierzali warszawski Muranów szlakiem „nakrytych stołów”, siedmiu nieistniejących domów  – miejsc inspirowanych siedmioma świętami żydowskimi. Były to interaktywne instalacje, ale i gotowanie, rozmowa przy stole i wspólne celebrowanie kulinarnej tradycji żydowskiej i polskiej.  Również w ramach współpracy z POLIN powstał ciepło przyjęty autorski cykl warsztatów gotowania, „szabasowych wieczerzy”. Stało się to możliwe dzięki zaproszeniu przez Magdę Maślak, która prowadzi Menorę Info Punkt: miejsce zajmujące się informowaniem o żydowskiej Warszawie. Jak podkreśla Sabina, Magda mocno wpłynęła na jej aktywność zawodową.

Sabina Francuz uczestniczy regularnie w różnych innych festiwalach, wydarzeniach kulturalnych, kulinarnych, między innymi w krakowskim „Święcie Chleba”. To jest jej żywioł i swoisty dialog, budowanie pomostów pomiędzy kulturą polską i żydowską.

Żydowskie przepisy Lewando

https://www.youtube.com/watch?v=VRHR2nxQ1bY